𝗛𝗲𝘁 𝘃𝗼𝗼𝗿𝗯𝗲𝗲𝗻 𝗮𝗹𝘀 𝘁𝗮𝗳𝗲𝗹𝗽𝗼𝗼𝘁

𝘌𝘯 𝘩𝘰𝘦 𝘫𝘦 𝘷𝘳𝘰𝘦𝘨𝘵𝘪𝘫𝘥𝘪𝘨 𝘱𝘳𝘰𝘣𝘭𝘦𝘮𝘦𝘯 𝘬𝘶𝘯𝘵 𝘩𝘦𝘳𝘬𝘦𝘯𝘯𝘦𝘯

De meeste paardenmensen weten wel dat een paard staand kan slapen zonder dat het energie kost, door een vernuftig foefje in de achterbenen. Knieschijf vastklikken in het ene achterbeen (en daarmee dankzij het spanzaagmechanisme de hak ook maar meteen), bekken lekker laten hangen aan de andere kant, en snurken maar.

Maar…….hoe zit dat dan met de voorkant? Het zou raar zijn als die niet leuk meedoet in dit verhaal, want dan zou er alsnog energie nodig zijn om overeind te blijven. Ik kom in mijn werk met regelmaat tegen dat dit sta-apparaat aan de voorkant niet goed werkt, en daarom dacht ik er een keertje aandacht aan te besteden. Want als het niet goed werkt, besteed je paard niet alleen onnodig veel energie aan overeind blijven, maar vooral kan het een subtiel signaal zijn dat hij last heeft van iets, nog vóór hij kreupel gaat lopen….

𝗧𝗮𝗳𝗲𝗹𝗽𝗼𝗼𝘁

Het ideale sta-apparaat aan de voorkant bestaat uit een tafelpoot-modelletje. De kogel, carpus (voorknie), elleboog en schouder klikken door een optimale positie ten opzichte van elkaar, precies in elkaar (lang leve de zwaartekracht) en dankzij handige peesverbindingen en relatief veel bindweefsel in de beenspieren, krijg je een stevige tafelpoot. Daar rust met gemak het hoofd, de hals en de romp van het paard op (zo’n 60% van het totale gewicht). Op allebei de voorbenen tegelijk dus, terwijl aan de achterkant één been op rust staat. Een klein beetje aanspanning van een aantal spieren in de voorhand blijft wel nodig, dus om helemáál uit te rusten moet een paard gaan liggen, maar toch, hándig zo’n tafelpoot!

𝗘𝘃𝗲𝗻𝘄𝗶𝗰𝗵𝘁

De optimale positie van de delen van de voorbenen ten opzichte van elkaar, ontstaat door een keurig evenwicht tussen een ophangsysteem (suspensory apparatus) en een remmend systeem (check apparatus). Door de bank genomen kun je een rechte lijn trekken van het midden van de serratus ventralis (peesachtige spier op de romp en hals, onderdeel van het ophangsysteem van de borstkas tussen de schouderbladen) naar het hoefgewricht, en die lijn loopt dan precies door de elleboog heen. Alle onderdelen houden elkaar in balans: de één zit net achter de lijn, de ander ervoor.

𝗧𝗮𝗳𝗲𝗹𝗽𝗼𝗼𝘁 𝘄𝗲𝗿𝗸𝘁 𝗻𝗶𝗲𝘁

Wat zijn nou signalen die erop kunnen wijzen dat jouw paard zijn tafelpoot niet goed werkt?

- Paard staat met één of twee benen bokbenig (oftewel, iets gebogen voorknie) (wordt vaak als standsafwijking beschouwd, maar ook dan zit het de tafelpoot in de weg)

- Paard staat met één been naar voren als hij achter op rust staat (diagonaal aan het achterbeen dat op rust staat)

- Paard heeft kneiterharde spieren aan de voorkant van zijn voorbeen, boven zijn voorknie (voor de kenners: m. extensor carpi radialis)

- Paard knikt als hij rustig staat steeds een beetje door zijn voorbeen

- Paard staat onderstandig cq hangt in de boeg

𝗪𝗮𝗮𝗿𝗼𝗺 𝘄𝗲𝗿𝗸𝘁 𝗱𝗲 𝘁𝗮𝗳𝗲𝗹𝗽𝗼𝗼𝘁 𝗻𝗶𝗲𝘁?

Wat zijn mogelijke oorzaken van een niet goed werkende tafelpoot?

- Verkeerde hoefstand (te steil of te plat) waardoor de kogel niet goed functioneert als onderste deel van de tafelpoot

- Artrose in de voorknie, waardoor deze niet graag optimaal strekt (en in elkaar ‘klikt’ voor de tafelpoot), eventueel in combinatie met zwellingen (vocht)

- Weke koten door overbelasting, ouderdom of degenerative suspensory ligament disease (DSLD), of juist te steil (soms door bekapping)

- Last van (buig)pezen, waardoor het paard de achterkant van zijn been wil ontlasten en daarmee het evenwicht tussen natuurlijke duw- en trekkrachten in het voorbeen doorbreekt

- Zere voeten door bijvoorbeeld rotstraal (achterkant voet ontlasten) of bevangenheid (voorkant voet ontlasten)

- Slijtage van elleboog of schoudergewricht, waardoor er ongemak ontstaat en het paard zal gaan compenseren (vaak te herkennen overmatige ontwikkeling van spieren zoals de triceps of juist de borstspieren)

Kleine opmerking terzijde: toen ik in Engeland de Masterson Method-opleiding volgde, was opvallend dat de paarden daar op stal op rubber matten staan, met een strook of hoek met stro om op te liggen. Véél stabieler om staand op te rusten dan onze Alpen-landschappen aan stro eigenlijk, als je erover nadenkt….

𝗪𝗮𝘁 𝘁𝗲 𝗱𝗼𝗲𝗻?

1. Ga je een paard kopen en zie je bovenstaande signalen? Denk nog even na of laat het heel goed uitzoeken.

2. Overleg met je hoefsmid of bekapper of er wellicht iets verbeterd kan worden aan de voeten, toch de basis van de tafelpoot.

3. Check of er ook andere signalen zijn van ongemak. Soms zijn die heel subtiel, zoals ‘een beetje’ teugelkreupel met opstarten of ‘een beetje’ lastiger bij voeten uitkrabben of de hoefsmid. Wacht niet te lang met laten checken door een arts. Vroegtijdig ontdekken van problemen in pezen en gewrichten kan erger voorkomen.

Zo….en nu ga ik naar bed…..horizontaal….toch het lekkerst voor ons tweepoters :-)